Open Access

Open Access (OA, otwarty dostęp) – wolny, otwarty, bezpłatny i nieograniczony dostęp do publikacji naukowych. Publikacje udostępniane są w wersji cyfrowej i pozbawione są większości ograniczeń prawnoautorskich i licencyjnych.

Open Access Movement (Ruch Open Access) – powstał w latach 90-tych XX wieku. Skupia wokół siebie ludzi z całego świata, wśród których są naukowcy, bibliotekarze, wydawcy. Jego celem jest jak najszersze rozpowszechnienie zasobów nauki w Internecie dla wszystkich użytkowników.

23 października 2015 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyjęło „Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników badań naukowych w Polsce”.

 

Drapieżni wydawcy (predatory journals publishers) – są to wydawcy, którzy wykorzystują model złoty (Gold OA) Open Access dla uzyskania szybkich zysków. Pobierają od autorów opłatę za publikację artykułu, nie dbając o merytoryczną stronę czasopism, które wydają.

Termin ten został po raz pierwszy zdefiniowany w 2010 r. przez amerykańskiego bibliotekarza Jeffrey'a Bealla. Do 2017 roku, na swoim blogu Scholarly Open Access, publikował listę drapieżnych wydawców i drapieżnych czasopism. W Internecie można znaleźć zarchiwizowaną wersję listy - Beall's List.

Jak wybrać wiarygodne czasopismo?

Czasopisma z Impact Factor (IF)

  • Nie należy kierować się IF podanym na stronie domowej wydawcy/czasopisma.
  • Jedynym źródłem podającym IF jest Journal Citation Reports (JCR) firmy Clarivate Analytics.

Czasopisma bez IF

  • Należy sprawdzić czy tytuł znajduje się na liście B aktualnego wykazu MNiSW.

Jeżeli czasopisma nie ma na liście MNiSW oraz JCR, to:

  • Sprawdź, czy czasopismo  jest indeksowane w bibliograficznych bazach danych – Web of Science, Scopus.
  • Skontaktuj się ze stowarzyszeniem Open Access Scholarly Publishers Association w celu zapytania, czy dany wydawca jest im znany.